Shloka 5
श्रीमतः पाण्डवान् दृष्टवा ज्वलत: पावकानिव । मुहूर्तमिव च ध्यात्वा सरोष: पृथिवीपति:,वहाँ प्रज॒जलित अग्नियोंके समान तेजस्वी श्रीसम्पन्न पाण्डवोंको देखकर पृथ्वीपति विराटने दो घड़ीतक मन-ही-मन कुछ विचार किया। फिर वे कुपित होकर देवताके समान स्थित मरुदगणोंसे घिरे हुए देवराज इन्द्रके तुल्य सुशोभित कंकसे बोले--
śrīmataḥ pāṇḍavān dṛṣṭvā jvalataḥ pāvakān iva | muhūrtam iva ca dhyātvā saroṣaḥ pṛthivīpatiḥ |
ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നികളെപ്പോലെ ദീപ്തിമാനുമായ, ശ്രീസമ്പന്നരായ പാണ്ഡവരെ കണ്ട ഭൂമിപതി വിരാടൻ കുറച്ചുനേരം ഉള്ളിൽ ആലോചിച്ചു നിന്നു; പിന്നെ കോപം ഉയർന്ന്, മരുത്ഗണങ്ങൾ ചുറ്റിനിന്ന ഇന്ദ്രനുപോലെ ശോഭിച്ച കങ്കനോട് സംസാരിച്ചു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension central to dharma in governance: a ruler must pause to reflect (dhyātvā) before acting, yet strong emotion (saroṣaḥ) can quickly overtake judgment when confronted with extraordinary power (tejas). It implicitly values deliberation, while also showing how perception of threat can provoke reactive speech and decisions.
Vaiśampāyana narrates that King Virāṭa sees the Pāṇḍavas shining fiercely like flames. He thinks for a brief moment and then becomes angry, preparing to speak—setting up a charged exchange that follows, driven by Virāṭa’s reaction to their formidable presence.