Shloka 41

Virāṭa’s Conciliation and Uttara’s Account of the Unseen Champion

Bṛhannadā/Arjuna

Devanagari script

मध्यंदिनगतं सूर्य प्रतपन्तमिवाम्बरे । नाशवनुवन्त सैन्यानि पाण्डवं प्रति वीक्षितुम्‌,“आकाशमें दोपहरके समय प्रचण्ड किरणोंसे तपते हुए सूर्यकी ओर जैसे कोई देख नहीं सकता, उसी प्रकार प्रतापी पाण्डुपुत्रकी ओर कौरव-सैनिक आँख उठाकर देखनेमें भी असमर्थ हो गये हैं

Translation

“മധ്യാഹ്നത്തിൽ ആകാശത്ത് കഠിനകിരണങ്ങളാൽ ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ ആരും നോക്കാൻ കഴിയാത്തതുപോലെ, അതുപോലെ തന്നെ പ്രതാപശാലിയായ പാണ്ഡുപുത്രനെ നോക്കാൻ കൗരവസൈന്യങ്ങൾക്കു കണ്ണുയർത്താനും കഴിഞ്ഞില്ല.”

Word by Word

मध्यंदिनगतंgone to midday / at midday

सूर्यम्the sun

प्रतपन्तम्blazing, scorching

इवas if, like

अम्बरेin the sky

नnot

अशक्नुवन्were not able

तत्that (act/object)

सैन्यानिarmies, troops

पाण्डवम्the Pandava (hero)

प्रतिtowards

वीक्षितुम्to look at, to behold

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes