Shloka 15

Kuru-Sainika-Āśvāsana and Vijayaghoṣaṇa

Reassuring the Kuru Soldiers; Proclaiming Victory

Devanagari script

तस्य तद्‌ दहतः सैन्यं दृष्टवा चैव पराक्रमम्‌ | सर्वे शान्तिपरा योधा धार्तराष्ट्रस्य पश्यत:,कौरव-योद्धाओंको दग्ध करनेवाले अर्जुनका वह पराक्रम देखकर सभी सैनिक दुर्योधनके सामने ही ठण्डे पड़ गये

Transliteration

tasya tad dahataḥ sainyaṁ dṛṣṭvā caiva parākramam | sarve śāntiparā yodhā dhārtarāṣṭrasya paśyataḥ ||

Translation

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അർജുനൻ ആ സൈന്യത്തെ ദഹിപ്പിച്ച് കാണിച്ച പരാക്രമം കണ്ടപ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ (ദുര്യോധനൻ) നോക്കി നിൽക്കേ തന്നെ എല്ലാ യോദ്ധാക്കളും സമാധാനത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞു; അവരുടെ യുദ്ധോത്സാഹം തണുത്തുപോയി.

Word by Word

• तस्य: of him/that (of Arjuna)
• तस्य: Sambandha
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दहतः: of (him) burning
• दहतः: Sambandha
• Type: Verb
• Root: दह्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Singular

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सैन्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दृष्ट्वा: having seen
• Type: Verb
• Root: दृश्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• पराक्रमम्: valor, prowess
• पराक्रमम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पराक्रम
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• शान्ति-पराः: inclined to peace
• शान्ति-पराः: Karta
• Type: Adjective
• Root: शान्ति-पर
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• योधाः: warriors
• योधाः: Karta
• Type: Noun
• Root: योद्धृ/योध
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• धार्तराष्ट्रस्य: of Dhritarashtra's son (Duryodhana)
• धार्तराष्ट्रस्य: Sambandha
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• पश्यतः: while (he) was watching / in the presence of (him) seeing
• पश्यतः: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: पश्
• Form: शतृ (present active participle), Masculine, Genitive, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Arjuna
• Duryodhana (Dhārtarāṣṭra)
• Kaurava warriors
• the army (sainya)