Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Kuru-Sainika-Āśvāsana and Vijayaghoṣaṇa

Reassuring the Kuru Soldiers; Proclaiming Victory

शिरसां पात्यमानानामन्तरा निशितै: शरै: । अशभ्मवृष्टिरिवाकाशादभवद्‌ भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! बीचमें तीखे बाणोंसे काटकर गिराये जानेवाले योद्धाओंके मस्तकोंकी श्रेणी आकाशसे होनेवाली पत्थरोंकी वर्षा-सी जान पड़ती थी

śirasāṁ pātyamānānām antarā niśitaiḥ śaraiḥ | aśmavṛṣṭir ivākāśād abhavad bharatarṣabha ||

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ നടുവിൽ തന്നേ മുറിഞ്ഞ് വീഴുന്ന യോദ്ധാക്കളുടെ തലകളുടെ നിര, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് കല്ലുമഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ തോന്നി.

शिरसाम्of heads
शिरसाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Genitive, Plural
पात्यमानानाम्of (those) being made to fall
पात्यमानानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपत् (पतन)
FormNeuter, Genitive, Plural
अन्तराin between
अन्तरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअन्तरा
Formtrue
निशितैःwith sharp
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःarrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अश्म-वृष्टिःa rain of stones
अश्म-वृष्टिः:
Karta
TypeNoun
Rootअश्मवृष्टि
FormFeminine, Nominative, Singular
इवlike/as if
इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइव
Formtrue
आकाशात्from the sky
आकाशात्:
Apadana
TypeNoun
Rootआकाश
FormNeuter, Ablative, Singular
अभवत्was/became
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Lan), 3, Singular, Parasmaipada
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
Sampradana
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bharatarṣabha (address to Janamejaya)
A
arrows (śara)
H
heads (śiras)
S
sky (ākāśa)
S
stone-shower (aśmavṛṣṭi)

Educational Q&A

The verse is primarily descriptive rather than prescriptive: it underscores the terrifying power of weapons and the fragility of embodied life in war, implicitly warning that martial glory is inseparable from grievous destruction.

In the midst of battle, sharp arrows cut down warriors so violently that their severed heads fall in lines; the narrator compares this sight to a rain of stones falling from the sky.