Shloka 71
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
Devanagari script
पाण्डवस्य तु शीघ्रास्त्रं मघवा प्रत्यपूजयत् । गन्धर्वाप्सरसश्रैव ये च तत्र समागता:,पाण्डुनन्दनके शीघ्रतापूर्वक अस्त्र-संचालनके लिये इन्द्रने उनकी बड़ी प्रशंसा की। उनके सिवा वहाँ जो गन्धर्व और अप्सराएँ आयी थीं, उन्होंने भी उनकी बड़ी सराहना की
Translation
പാണ്ഡവന്റെ ശീഘ്രാസ്ത്രപ്രയോഗത്തെ മഘവൻ (ഇന്ദ്രൻ) പ്രശംസിച്ചു. അവിടെ സമാഗതരായ ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും അവനെ ഏറെ പുകഴ്ത്തി.
Word by Word
पाण्डवस्यof the Pandava
पाण्डवस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शीघ्रास्त्रम्the swift weapon (rapid missile/weapon-skill)
शीघ्रास्त्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootशीघ्रास्त्र
FormNeuter, Accusative, Singular
मघवाMaghavan (Indra)
मघवा:
Karta
TypeNoun
Rootमघवन्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रत्यपूजयत्praised/honoured in return
प्रत्यपूजयत्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormImperfect (Lan), 3rd, Singular, Parasmaipada
गन्धर्वाप्सरसःGandharvas and Apsarases
गन्धर्वाप्सरसः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्वाप्सरस्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवalso/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
येwho
ये:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
समागताःassembled/come together
समागताः:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Nominative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes