Shloka 36
अध्याय ५८ — वानरध्वजस्य महेन्द्रास्त्रप्रयोगः
Chapter 58: Arjuna’s Deployment of the Indra-Weapon
दृष्टवा तु पार्थस्य रणे शरै: स्वरथमावृतम् । स विस्फार्य धनु: श्रेष्ठ मेघस्तनितनि:स्वनम्,आचार्य द्रोण संग्रामभूमिमें बड़ी शोभा पानेवाले थे। संग्राममें उन्होंने अपने रथको जब अर्जुनके बाणोंसे ढका हुआ देखा, तब मेघगर्जनाके समान गम्भीर नाद करनेवाले अग्निचक्रके सदृश भयंकर परम उत्तम आयुधश्रेष्ठ धनुषकी टंकार फैलाते हुए उसे (कानोंतक) खींचा और अपने शर-समूहोंसे अर्जुके उन सब बाणोंको काट डाला
dṛṣṭvā tu pārthasya raṇe śaraiḥ sva-ratham āvṛtam | sa visphārya dhanuḥ śreṣṭhaṃ megha-stanita-niḥsvanam ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—യുദ്ധഭൂമിയിൽ പാർഥന്റെ അമ്പുകളാൽ തന്റെ രഥം മൂടപ്പെട്ടതു കണ്ട ദ്രോണാചാര്യൻ, സമരത്തിൽ ദീപ്തനായവൻ, മേഘഗർജനപോലെ ഗംഭീരനാദത്തോടെ തന്റെ ശ്രേഷ്ഠധനുസ്സിനെ ടങ്കാരിപ്പിച്ചു. അത് ചെവിവരെ വലിച്ചിട്ട്, തന്റെ ശരവൃഷ്ടിയാൽ അർജുനന്റെ മുഴുവൻ അമ്പുവർഷവും മുറിച്ചുതള്ളി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined mastery and composure in conflict: even when overwhelmed, a warrior responds with trained skill rather than panic. Ethically, it reflects the Mahābhārata’s tension between duty in war (kṣatriya-dharma) and the personal bonds of teacher and student that persist even on the battlefield.
In the battle scene, Droṇa sees his chariot covered by Arjuna’s arrows. He powerfully twangs and draws his bow and counters by cutting down Arjuna’s incoming arrows with his own, reasserting control through superior technique.