Shloka 53
Arjuna’s Concentrated Archery and the Rout of the Kaurava Mahārathas
Gāṇḍīva-Nirghoṣa Episode
प्रदक्षिणमुपावृत्य मण्डलं सव्यमेव च । अश्वविद्यामें प्रवीण विराटपुत्रने पहले कौरवसेनाके समीप जाकर उन वायुके समान वेगशाली घोड़ोंको पुनः लौटाया और दाँयीं ओरसे घुमाकर बाँयीं ओर बढ़ा दिया
pradakṣiṇam upāvṛtya maṇḍalaṃ savyam eva ca |
വലത്തോട്ടു തിരിഞ്ഞും പിന്നെ ഇടത്തോട്ടും വൃത്തം തീർത്തും, അശ്വവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള വിരാടന്റെ പുത്രൻ ആദ്യം കൗരവസേനയുടെ സമീപത്തേക്ക് ചെന്നു ആ കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകളെ വീണ്ടും തിരിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു; പിന്നെ വലത്തുനിന്ന് തിരിച്ച് ഇടത്തോട്ടു മുന്നോട്ട് ഓടിച്ചു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that battlefield success depends on disciplined technique and mental steadiness. Martial prowess (especially horsemanship and turning maneuvers) is ethically framed as controlled courage—skill used with awareness rather than impulsive aggression.
The prince of Virāṭa, expert in horsemanship, rides up near the Kaurava forces, brings the swift horses back under control, and executes a tactical turn—circling and redirecting the team from right to left—indicating a deliberate maneuver in the midst of combat movement.