Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

कालविभाग-निरूपणं तथा युद्धव्यवस्था

Time-Reckoning and Mobilization Counsel

प्रासादेषु विचित्रेषु गोष्ठीषूपवनेषु च । कथा विचित्रा: कुर्वाणा: पण्डितास्तत्र शोभना:,“पण्डितलोग सुन्दर महलों और मन्दिरोंमें, सभाओंमें और बगीचोंमें बैठकर जब विचित्र कथावार्ता सुना रहे हों, तब वहीं उनकी शोभा होती है

prāsādeṣu vicitreṣu goṣṭhīṣūpavaneṣu ca | kathā vicitrāḥ kurvāṇāḥ paṇḍitās tatra śobhanāḥ ||

വിചിത്രവും മനോഹരവുമായ പ്രാസാദങ്ങളിലും സഭാമണ്ഡപങ്ങളിലും ഉപവനങ്ങളിലും ഇരുന്ന് പണ്ഡിതർ നാനാവിധ രസകരമായ കഥകൾ പറയുമ്പോഴാണ് അവർക്കു അവിടെയെല്ലാം യഥാർത്ഥ ശോഭ.

प्रासादेषुin palaces
प्रासादेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रासाद
FormMasculine, Locative, Plural
विचित्रेषुin splendid/variegated (ones)
विचित्रेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootविचित्र
FormMasculine, Locative, Plural
गोष्ठीषुin assemblies/salons
गोष्ठीषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगोष्ठी
FormFeminine, Locative, Plural
उपवनेषुin gardens/groves
उपवनेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootउपवन
FormNeuter, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
कथाstories/talks
कथा:
Karma
TypeNoun
Rootकथा
FormFeminine, Accusative, Plural
विचित्राःwonderful/varied
विचित्राः:
Karma
TypeAdjective
Rootविचित्र
FormFeminine, Accusative, Plural
कुर्वाणाःdoing/making (i.e., engaging in)
कुर्वाणाः:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Plural
पण्डिताःlearned men/scholars
पण्डिताः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
शोभनाःsplendid/beautiful (are)
शोभनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootशोभन
FormMasculine, Nominative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
prāsāda (palaces)
G
goṣṭhī (assemblies)
U
upavana (groves/gardens)
P
paṇḍita (learned people)

Educational Q&A

The verse highlights the ethical and cultural ideal of learned speech: wisdom and refined storytelling are most appropriate in dignified settings, where discourse can uplift listeners and enhance social harmony.

Vaiśampāyana describes a scene of cultured life—scholars seated in palaces, halls, and gardens, engaging in varied conversations and storytelling—emphasizing how such learned company naturally shines in those places.