Shloka 25
कालविभाग-निरूपणं तथा युद्धव्यवस्था
Time-Reckoning and Mobilization Counsel
अश्षानां ह्वेषितं श्रुत्वा कः प्रशंसापरो भवेत् । स्थाने वापि व्रजन्तो वा सदा ह्रेषन्ति वाजिन:,“भला, घोड़ोंकी हिनहिनाहट सुनकर कौन किसीकी प्रशंसा करने लग जाता है? घोड़े अपने स्थानपर हों या यात्रा करते हों, वे सदा ही हींसते रहते हैं (इससे किसीकी वीरताका क्या सम्बन्ध है?)
aśvānāṁ hveṣitaṁ śrutvā kaḥ praśaṁsāparo bhavet | sthāne vāpi vrajanto vā sadā hreṣanti vājinaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—കുതിരകളുടെ ഹ്രേഷണശബ്ദം കേട്ടാൽ ആരാണ് ഉടൻ ആരെയെങ്കിലും പുകഴ്ത്താൻ തുടങ്ങുക? കുതിരകൾ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തുണ്ടായാലും യാത്രയിൽ പോകുകയായാലും, അവ എപ്പോഴും ഹ്രേഷിക്കുന്നു—അതിൽ മനുഷ്യന്റെ വീര്യത്തിന് എന്ത് തെളിവ്?
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Do not rush to praise or infer heroism from commonplace signs. A sound like a horse’s neighing is natural and constant, so it is not reliable evidence of anyone’s exceptional prowess; discernment should guide judgment.
Vaiśampāyana comments that the mere sound of horses cannot by itself justify praising someone’s valor, because horses neigh whether they are standing or traveling. The remark functions as a corrective against exaggerated conclusions drawn from ordinary occurrences.