Shloka 45
Aśvatthāman’s Admonition to Karṇa on Boasting, Varṇa-Duties, and the Threat of Arjuna
Virāṭa-parva, Adhyāya 45
मैं गुरुवर द्रोणाचार्य, इन्द्र, कुबेर, यमराज, वरुण, अग्निदेव, कृपाचार्य, लक्ष्मीपति श्रीकृष्ण तथा पिनाकपाणि भगवान् शंकर--इन सबका आश्रय पा चुका हूँ; फिर भला, इन महारथियोंसे युद्ध क्यों नहीं कर सकूँगा? शीघ्र मेरा रथ हाँको; तुम्हारी मानसिक चिन्ता दूर हो जानी चाहिये ।। इति श्रीमहाभारते विराटपर्वणि गोहरणपर्वणि उत्तरगोग्रहे उत्तरार्जुनयोर्वाक्यं नाम पज्चचत्वारिंशो5 ध्याय:,इस प्रकार श्रीमह्याभारत विराटपर्वके अन्तर्गत गोहरणपर्वमें उत्तरयोग्रहके अवसरपर विराटकुमार उत्तर और अर्जुनकी बातचीतविषयक पैंतालीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
uttara uvāca | ahaṃ guruvara-droṇācāryaṃ śakram indraṃ kuberaṃ yamam varuṇam agniṃ kṛpācāryaṃ lakṣmīpatiṃ śrīkṛṣṇaṃ tathā pinākapāṇiṃ bhagavantaṃ śaṅkaraṃ ca—eteṣāṃ sarveṣāṃ śaraṇaṃ prāptaḥ | tataḥ kathaṃ nāhaṃ mahārathibhiḥ saha yoddhuṃ śakṣyāmi? kṣipraṃ mama rathaṃ hāyaya; tava mānasī cintā nivartitavyā ||
ഉത്തരൻ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ ഗുരുവര്യൻ ദ്രോണാചാര്യൻ, ഇന്ദ്രൻ, കുബേരൻ, യമരാജൻ, വരുണൻ, അഗ്നിദേവൻ, കൃപാചാര്യൻ, ലക്ഷ്മീപതി ശ്രീകൃഷ്ണൻ, കൂടാതെ പിനാകധാരിയായ ഭഗവാൻ ശങ്കരൻ—ഇവരെയെല്ലാം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അപ്പോൾ ഈ മഹാരഥികളോട് ഞാൻ യുദ്ധം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ലെന്ന് എങ്ങനെ? എന്റെ രഥം വേഗത്തിൽ ഓടിക്ക; നിന്റെ മാനസിക ആശങ്ക അകന്നുപോകണം.” ഇതി ശ്രീമഹാഭാരതേ വിരാടപർവണി ഗോഹരണപർവണി ഉത്തരാർജുനസംവാദോ നാമ പഞ്ചചത്വാരിംശോऽധ്യായഃ സമാപ്തഃ।
उत्तर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how confidence can be grounded in perceived protection—by teachers, divine powers, and revered exemplars—yet it also implicitly warns that mere invocation of great names is not the same as true capability; courage must be matched by competence and right guidance.
During the cattle-raid episode in Virāṭa’s kingdom, Uttara speaks boldly, claiming he has the support of mighty figures (divine and heroic) and urges that the chariot be driven forward, insisting that the charioteer’s anxiety should end as they approach battle with formidable warriors.