Shloka 4
कृपकर्णसंवादः
Kṛpa’s Counsel to Karṇa on Deśa-Kāla and Coordinated Strategy
Devanagari script
द्रौपदी क्व च पाञ्चाली स्त्रीरत्नमिति विश्रुता । जितानक्षैस्तदा कृष्णा तानेवान्वगमद् वनम्,पांचालदेशकी राजकुमारी द्रौपदी स्त्रीर॒त्नके रूपमें विख्यात है। वह कहाँ है? सुना है, जब पाण्डव जूएमें हार गये, तब द्रुपदकुमारी कृष्णा भी उन्हींके साथ वनमें चली गयी थी
Translation
‘സ്ത്രീരത്നം’ എന്നു പ്രസിദ്ധയായ പാഞ്ചാലകുമാരി ദ്രൗപദി എവിടെയാണ്? പാണ്ഡവർ പാശക്രീഡയിൽ തോറ്റപ്പോൾ ദ്രുപദകുമാരി കൃഷ്ണയും അവരുടെ കൂടെ വനത്തിലേക്ക് പോയി എന്നു കേട്ടിരിക്കുന്നു.
Word by Word
द्रौपदीDraupadī
द्रौपदी:
Karta
TypeNoun
Rootद्रौपदी
FormFeminine, Nominative, Singular
क्वwhere?
क्व:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootक्व
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पाञ्चालीthe Pāñcālī (princess of Pañcāla)
पाञ्चाली:
Karta
TypeNoun
Rootपाञ्चाली
FormFeminine, Nominative, Singular
स्त्रीरत्नम्a jewel among women
स्त्रीरत्नम्:
Karta
TypeNoun
Rootस्त्रीरत्न
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus (as)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
विश्रुताwell-known, renowned
विश्रुता:
Karta
TypeAdjective
Rootविश्रुत
FormFeminine, Nominative, Singular
जितान्defeated, conquered
जितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootजित
FormMasculine, Accusative, Plural
अक्षैःwith dice
अक्षैः:
Karana
TypeNoun
Rootअक्ष
FormMasculine, Instrumental, Plural
तदाthen
तदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतदा
कृष्णाKṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णा:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Nominative, Singular
तान्them (those men)
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अन्वगमत्followed
अन्वगमत्:
TypeVerb
Rootअनु-गम्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
वनम्the forest
वनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
उत्तर उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes