Shloka 16

Karna’s Martial Boast and Challenge to Bībhatsu

Arjuna

Devanagari script

येनासौ व्यजयत्‌ कृत्स्नां प्रतीचीं दिशमाहवे । कलापो होष तस्यासीन्माद्रीपुत्रस्य धीमतः,जिसपर पाँच सिंहोंके चिह्न हैं, वही यह नकुलका “कलाप' (तरकस) है, जिससे उन्होंने युद्धमें सम्पूर्ण पश्चिमदिशापर विजय पायी थी। उस समय बुद्धिमान माद्रीपुत्र नकुलके पास यही कलाप था

Translation

ഇതുകൊണ്ടുതന്നെ അവൻ യുദ്ധത്തിൽ സമസ്ത പടിഞ്ഞാറൻ ദിശയും ജയിച്ചു; ഇതേ കലാപം തന്നെയായിരുന്നു ബുദ്ധിമാനായ മാദ്രിപുത്രൻ നകുലന്റെത്.

Word by Word

येनby which

असौthat (man), he

व्यजयत्conquered

कृत्स्नाम्entire, whole

प्रतीचीम्western

दिशम्direction, quarter

आहवेin battle

कलापःquiver

होषthis indeed (emphatic)

तस्यof him

आसीत्was

माद्रीपुत्रस्यof Madri's son (Nakula)

धीमतःof the intelligent one

Speaker

उत्तर उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes