Shloka 5
Dhaumya’s Counsel on Incognito Conduct in a Royal Household (राजवसतौ आचरण-निति)
सर्वैरपि च वक्तव्यं न प्राज्ञायन्त पाण्डवा: । गता ह्[स्मानपाहाय सर्वे द्वैतववनादिति,वहाँ सब लोग यही कहें--“हमें पाण्डवोंका कुछ भी पता नहीं है। वे सब द्वैतवनसे ही हमें छोड़कर न जाने कहाँ चले गये”
sarvair api ca vaktavyaṃ na prājñāyanta pāṇḍavāḥ | gatā hi asmān apāhāya sarve dvaitavanād iti ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒരേ മറുപടി പറയണം—“പാണ്ഡവരെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് ഒന്നും അറിയില്ല. അവർ ദ്വൈതവനത്തിൽ നിന്ന് ഞങ്ങളെ വിട്ട് എവിടെയോ പോയി; അവരുടെ ഗതി ആരും അറിയുന്നില്ല.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
A leader may require a coordinated, careful public statement to prevent greater harm. The verse highlights prudence and collective discipline—guarding vulnerable people and a righteous objective—while navigating the tension between literal truth and protective discretion.
Yudhiṣṭhira instructs his companions to give a single, consistent reply: that the Pāṇḍavas are not known and have departed from Dvaitavana. This is part of maintaining secrecy about their whereabouts as they move toward the period of concealment.