Shloka 2
Omens in the Kuru Host and Droṇa’s Recognition of Arjuna (क्लीबवेषधारी पार्थ-परिज्ञानम्)
तन्वी शुभाज़ी मणिचित्रमेखला मत्स्यस्य राज्ञो दुहिता श्रिया वृता तन्नर्तनागारमरालपक्ष्मा शतह्ददा मेघमिवान्वपद्यत,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! कुमारी उत्तरा सोनेकी माला और मोरपंखका शृंगार धारण किये हुए थी। उसकी अंगकान्ति कमलदलकी-सी आभावाली लक्ष्मीको भी लज्जित कर रही थी। उसकी कमर यज्ञकी वेदीके समान सूक्ष्म थी। शरीरसे भी वह पतली ही थी। उसके सभी अंग शुभ लक्षणोंसे युक्त थे। उसने कटिप्रदेशमें मणियोंकी बनी हुई विचित्र करधनी पहन रखी थी। मत्स्यराजकी वह यशस्विनी कन्या अनुपम शोभासे प्रकाशित हो रही थी। बड़ोंकी आज्ञा माननेवाली कुमारी उत्तरा बड़े भाईके भेजनेसे बड़ी उतावलीके साथ नृत्यशालामें गयी; मानो चपला मेघ-मालामें विलीन हो गयी हो। उसके नेत्रोंकी टेढ़ी-टेढी बरौनियाँ बड़ी भली मालूम होती थीं
vaiśampāyana uvāca | tanvī śubhāṅgī maṇicitra-mekhalā matsyasya rājño duhitā śriyā vṛtā | tan-nartanāgāram arāla-pakṣmā śatahrdā megham ivānvapadyata ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ജനമേജയാ! ശുഭാംഗിനിയായ, സുന്ദരമായി സന്നമായ, മണികളാൽ വിചിത്രമായി അലങ്കരിച്ച മേഘല ധരിച്ച മത്സ്യരാജന്റെ പുത്രി ഉത്തര, ശ്രീയാൽ മൂടപ്പെട്ടവളായി ആ നൃത്താഗാരത്തിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു. ഹംസപക്ഷ്മങ്ങളുള്ള അവൾ മേഘത്തിലേക്ക് ലയിക്കുന്ന മിന്നലുപോലെ അകത്തേക്ക് കടന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights courtly decorum and dharmic conduct in a social setting: a young princess, though radiant and adorned, acts within propriety—moving promptly in obedience to elders and family direction, showing restraint and respect rather than self-will.
Vaiśampāyana describes Princess Uttarā of Matsya as she hastens into the dance-hall, beautifully adorned with a jeweled girdle and marked by graceful features; the simile likens her swift movement to lightning merging into clouds, setting the scene for the ensuing events in Virāṭa’s court.