Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Omens in the Kuru Host and Droṇa’s Recognition of Arjuna (क्लीबवेषधारी पार्थ-परिज्ञानम्)

एवमुक्तस्तु सुश्रोण्या तया सख्या परंतप: । जगाम राजपुत्रस्य सकाशममितौजस:,सुन्दर कटिप्रदेशवाली सखी उत्तराके ऐसा कहनेपर शत्रुओंको संताप देनेवाले अर्जुन अमितपराक्रमी राजकुमार उत्तरके समीप गये। मद टपकानेवाले गजराजकी भाँति शीघ्रतापूर्वक आते हुए अर्जुनके पीछे-पीछे विशाल नेत्रोंवाली उत्तरा भी आयी; ठीक उसी तरह, जैसे हथिनी हाथीके पीछे-पीछे जाती है

evam uktas tu suśroṇyā tayā sakhyā parantapaḥ | jagāma rājaputrasya sakāśam amitaujasaḥ ||

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—സുന്ദരകടി പ്രദേശമുള്ള ആ സഖി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശത്രുസന്താപകനായ അമിതപരാക്രമിയായ അർജുനൻ രാജകുമാരൻ ഉത്തരന്റെ സന്നിധിയിലേക്കു പോയി.

एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been spoken to / addressed
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त, Masculine, Nominative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सुश्रोण्याby the fair-hipped (lady)
सुश्रोण्या:
Karana
TypeAdjective
Rootसुश्रोणी
FormFeminine, Instrumental, Singular
तयाby her
तया:
Karana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Instrumental, Singular
सख्याby the friend
सख्या:
Karana
TypeNoun
Rootसखी
FormFeminine, Instrumental, Singular
परंतपःthe scorcher of foes (Arjuna)
परंतपः:
Karta
TypeNoun
Rootपरंतप
FormMasculine, Nominative, Singular
जगामwent
जगाम:
TypeVerb
Rootगम्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
राजपुत्रस्यof the prince
राजपुत्रस्य:
TypeNoun
Rootराजपुत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
सकाशम्to the presence/near
सकाशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसकाश
अमितौजसःof immeasurable vigor (Arjuna)
अमितौजसः:
Karta
TypeAdjective
Rootअमितौजस्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
U
Uttara (prince)
A
a female companion/friend (sakhī; contextually associated with Uttarā in the surrounding narration)

Educational Q&A

The verse highlights disciplined responsiveness: a hero acts promptly and appropriately when addressed, moving toward the required encounter without vanity or hesitation—an ethical model of duty-guided conduct.

After being spoken to by a female companion, Arjuna proceeds to the presence of Prince Uttara, setting up the next exchange and action within the Virāṭa court episode.