Shloka 23
Virāṭa’s Mobilization to Recover the Cattle (गोधनरक्षणार्थ विराटस्य सैन्यसमायोजनम्)
यथोद्देश॑ च गच्छाम: सहितास्तत्र कौरवै: । सुशर्मा च यथोद्दिष्टं देशं यातु महारथ: । त्रिगर्ती: सहितो राजा समग्रबलवाहन:,ये यान्तु सहितास्तत्र विराटनगरं प्रति । क्षिप्रं गोपान् समासाद्य गृह्नन्तु विपुलं धनम् “तत्रिगर्त-सैनिक एक साथ मिलकर तुरंत विराट-नगरपर चढ़ाई करें और पहले ग्वालोंके पास पहुँचकर वहाँके बढ़े हुए गोधनपर अधिकार कर लें
yathoddeśaṁ ca gacchāmaḥ sahitās tatra kauravaiḥ | suśarmā ca yathoddiṣṭaṁ deśaṁ yātu mahārathaḥ | trigartīḥ sahito rājā samagrabalavāhanaḥ ye yāntu sahitās tatra virāṭanagaraṁ prati | kṣipraṁ gopān samāsādya gṛhṇantu vipulaṁ dhanam |
നിശ്ചയിച്ച പദ്ധതിപ്രകാരം നാം കൗരവരോടൊപ്പം അവിടെ പോകാം. മഹാരഥനായ സുശർമയും തനിക്കായി നിശ്ചയിച്ച ദേശത്തേക്ക് പോകട്ടെ. ത്രിഗർത്തരുടെ രാജാവ്, സമഗ്ര സൈന്യബലവും വാഹനങ്ങളുമായി, ഒരുമിച്ച് വിരാടനഗരം ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങട്ടെ; വേഗത്തിൽ ഗോപന്മാരെ സമീപിച്ച് അവിടെയുള്ള അപാര ധനം—അഥവാ മഹത്തായ ഗോധനം—കയ്യടക്കട്ടെ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how political ambition and military planning can target economic lifelines (cattle/wealth). Ethically, it frames a dharmic tension: organized power seeks gain through coercion, foreshadowing consequences when wealth is pursued without rightful claim.
Instructions are being laid out for a coordinated move: Suśarmā and the Trigarta forces are directed to march toward Virāṭa’s city and swiftly reach the cowherds to seize the large cattle-wealth, as part of a planned raid involving the Kauravas.