Shloka 10
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
प्रभूतनागा श्वरथं महाजन समृद्धियुक्तं बहुपानभोजनम् । मनोहरं काञ्चनचित्रभूषणं गृहं महच्छोभयतामियं मम
vaiśampāyana uvāca | prabhūtanāgāśva-rathaṃ mahājana-samṛddhi-yuktaṃ bahu-pāna-bhojanam | manoharaṃ kāñcana-citra-bhūṣaṇaṃ gṛhaṃ mahat śobhayatām iyaṃ mama |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“എന്റെ മഹാഗൃഹത്തിൽ അനേകം ആനകളും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ഉണ്ട്; വലിയ സേവകപരിവാരവും അപാര സമ്പത്തും കൊണ്ട് അത് സമൃദ്ധമാണ്. അവിടെ ഭക്ഷണപാനീയങ്ങളുടെ പ്രചുരതയും ഉണ്ട്. കാണാൻ മനോഹരം; സ്വർണ്ണമയ അലങ്കാരചിത്രങ്ങളാൽ സുസജ്ജിതം. ഈ സുന്ദരി എന്റെ ആ വിശാല ഭവനത്തിലേക്ക് വന്ന് അതിനെ കൂടുതൽ ശോഭിപ്പിക്കട്ടെ.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how material abundance and aesthetic splendor can be used as persuasion. Ethically, it points to the risk of reducing a person—here, a woman—to an ornament for one’s status, revealing the tension between desire-driven speech and dharmic restraint.
A speaker (reported by Vaiśampāyana) boasts of his household’s riches—elephants, horses, chariots, attendants, plentiful food and drink, and golden decorations—and invites a beautiful woman to come to his large house, implying she would enhance its splendor.