Shloka 14
बृहन्नडाप्रवेशः — Bṛhannadā’s Entry into Virāṭa’s Assembly
ऋषभांश्वापि जानामि राजन् पूजितलक्षणान् | येषां मूत्रमुपाप्राय अपि वन्ध्या प्रसूयते,महात्मा राजा युधिष्ठिरको मेरे ये गुण भलीभाँति विदित थे। वे कुरुगाज युधिष्ठिर सदा मेरे ऊपर संतुष्ट रहते थे। किन-किन उपायोंसे गौओंकी संख्या शीघ्र बढ़ जाती है और उनमें कोई रोग नहीं पैदा होता, यह सब मुझे ज्ञात है। महाराज! ये ही कलाएँ मुझमें विद्यमान हैं। इनके सिवा मैं उन उत्तम लक्षणोंवाले बैलोंको भी जानता हूँ, जिनके मूत्रको सूँघ लेनेमात्रसे वन्ध्या स्त्री भी गर्भधारण एवं संतान उत्पन्न करनेयोग्य हो जाती है
ṛṣabhānśvāpi jānāmi rājan pūjitalakṣaṇān | yeṣāṃ mūtram upāprāya api vandhyā prasūyate ||
സഹദേവൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ, പൂജിതമായ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള വൃഷഭങ്ങളെയും ഞാൻ അറിയുന്നു; അവരുടെ മൂത്രത്തിന് സമീപിച്ചാൽ മാത്രം പോലും വന്ധ്യസ്ത്രീ ഗർഭം ധരിച്ചു പ്രസവിക്കുന്നു.
सहदेव उवाच
Educational Q&A
Competence and specialized knowledge, when offered in rightful service, becomes a dharmic means of protection and sustenance—here expressed through Sahadeva’s expertise in identifying auspicious, valuable cattle.
During the Pandavas’ incognito stay in Virata’s kingdom, Sahadeva presents his qualifications related to cattle and breeding stock, asserting that he can recognize superior bulls with celebrated auspicious properties.