Shloka 2
अगस्त्य-वातापि-उपाख्यानम्
Agastya and Vātāpi: Ilvala’s stratagem; Lopāmudrā’s emergence
परांश्व निर्गुणान् मनन््ये न च धर्मगतानपि । ते च लोमश लोकेऊस्मिन्नृध्यन्ते केन हेतुना,इसके सिवा, दुर्योधनादि शत्रुओंको सात्त्विक गुणोंसे रहित समझता हूँ। साथ ही यह भी जानता हूँ कि वे धर्म-परायण नहीं हैं तो भी वे इस लोकमें उत्तरोत्तर समृद्धिशाली होते जा रहे हैं, इसका क्या कारण है?
parāṁś ca nirguṇān manye na ca dharmagatān api | te ca lomaśa loke 'sminn ṛddhyante kena hetunā ||
കൂടാതെ, മറ്റുള്ളവരെയും ഞാൻ ഗുണഹീനരെന്നു കരുതുന്നു; അവർ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരല്ലെന്നും അറിയുന്നു. എങ്കിലും, ഹേ ലോമശാ! ഈ ലോകത്തിൽ അവർ കൂടുതൽ കൂടുതൽ സമൃദ്ധരാകുന്നു—അതിന്റെ കാരണം എന്ത്?
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a classic dharma-problem: visible worldly success does not always correlate with virtue. It invites reflection on deeper causality—past karma, time, policy, and the delayed fruition of actions—rather than assuming immediate moral accounting.
During the forest exile, Yudhiṣṭhira addresses the sage Lomaśa, expressing distress that his adversaries—whom he deems lacking virtue and dharma—are nonetheless growing in power and prosperity, and he asks for the cause.