Shloka 116
Tīrtha-yātrā: Prayāga-saṅgama and Gayaśiras—Rājarṣi Gaya’s Mahāyajña
कुरु क्षिप्रं वचो5स्माकं तत: श्रेयोडभिपत्स्यसे । “महीपाल! प्रभास आदि तीथर्थों, महेन्द्र आदि पर्वतों, गंगा आदि नदियों तथा प्लक्ष आदि वृक्षोंका हम आपके साथ दर्शन करना चाहते हैं। जनेश्वर! यदि आपके मनमें ब्राह्मणोंके प्रति कुछ प्रेम है तो आप हमारी बात शीघ्र मान लीजिये; इससे आपका कल्याण होगा
kuru kṣipraṃ vaco ’smākaṃ tataḥ śreyo ’bhipatsyase |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—“ഞങ്ങളുടെ വാക്ക് വേഗത്തിൽ അനുസരിക്ക; അപ്പോൾ നീ യഥാർത്ഥ ശ്രേയസ്സിനെ പ്രാപിക്കും. ഹേ ഭൂപാലാ! പ്രഭാസം മുതലായ തീർത്ഥങ്ങൾ, മഹേന്ദ്രം മുതലായ പർവതങ്ങൾ, ഗംഗ മുതലായ നദികൾ, പ്ലക്ഷം മുതലായ വൃക്ഷങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം നിനക്കൊപ്പം ദർശിക്കുവാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഹേ ജനേശ്വരാ! ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അല്പമെങ്കിലും സ്നേഹം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഞങ്ങളുടെ അപേക്ഷ താമസമില്ലാതെ സ്വീകരിക്ക; അതിലാണു നിന്റെ മംഗളം.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s welfare (śreyas) is linked to prompt, respectful responsiveness to brāhmaṇas and to dharmic acts such as accompanying them to sacred places; honoring spiritual counsel is presented as a source of lasting good.
The speaker urges a king to comply quickly with a request: to accompany them in visiting renowned tīrthas, mountains, rivers, and sacred trees—beginning with Prabhāsa, Mahendra, Gaṅgā, and Plakṣa—framing the request as a test of his regard for brāhmaṇas and as beneficial for him.