Shloka 30
राजप्रेष्यैरनुगतो दिष्टं वेश्म समाविशत् । ऋतुपर्णे गते राजन् वाष्णेयसहिते नृपे,स्वयं चैतान् समाश्वास्य रथोपस्थ उपाविशत् | फिर वे राजसेवकोंके साथ गये और बताये हुए भवनमें विश्रामके लिये प्रवेश किया। राजन! वार्ष्णेयसहित ऋतुपर्णके चले जानेपर बाहुक रथ लेकर रथशालामें गया। उसने उन घोड़ोंको खोल दिया और अश्वशास्त्रकी विधिके अनुसार उनकी परिचर्या करनेके बाद घोड़ोंको पुचकारकर उन्हें धीरज देनेके पश्चात् वह स्वयं भी रथके पिछले भागमें जा बैठा
bṛhadaśva uvāca | rājapreṣyair anugato diṣṭaṁ veśma samāviśat | ṛtuparṇe gate rājan vāṣṇeyasahite nṛpe svayaṁ caitān samāśvāsya rathopastha upāviśat |
അവൻ രാജസേവകരോടൊപ്പം നിശ്ചയിച്ച വസതിയിൽ വിശ്രമത്തിനായി പ്രവേശിച്ചു. ഹേ രാജാവേ! വാർഷ്ണേയനോടുകൂടി ഋതുപർണൻ പോയശേഷം ബാഹുകൻ തന്നെ രഥശാലയിൽ ചെന്നു; കുതിരകളെ അഴിച്ച് അശ്വശാസ്ത്രവിധിപ്രകാരം പരിചരിച്ചു, സ്നേഹവാക്കുകളാൽ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ഒടുവിൽ രഥത്തിന്റെ പിന്ഭാഗത്ത് ഇരുന്നു।
बृहदश्चव उवाच
Educational Q&A
Steadfast dharma is shown through disciplined service: Bāhuka performs his assigned work with competence and gentleness, caring for the horses and maintaining composure despite personal adversity and concealment.
After being escorted to the allotted lodging, and once King Ṛtuparṇa and Vārṣṇeya leave, Bāhuka goes to the chariot-shed, tends and reassures the horses according to proper practice, and then sits on the rear of the chariot.