Shloka 16
Damayantī’s Recognition by the Piplū Mark and Her Return to Vidarbha
वह # ज्ज्वम ह## विषेण संवृतैगत्रियवत् त्वां न विमोक्ष्यति । तावत् त्वयि महाराज दु:खं वै स निवत्स्यति,“कलियुगके सारे अंग मेरे विषसे व्याप्त हो जायँगे। महाराज! वह जबतक आपको छोड़ नहीं देगा, तबतक आपके भीतर बड़े दुःखसे निवास करेगा
Bṛhadaśva uvāca: sa tvāṁ viṣeṇa saṁvṛtāṅgaḥ kṣatriyavat na vimokṣyati | tāvat tvayi mahārāja duḥkhaṁ vai sa nivatsyati |
ബൃഹദശ്വൻ പറഞ്ഞു— രാജാവേ, അവന്റെ അവയവങ്ങൾ എല്ലാം വിഷം നിറഞ്ഞാലും, ക്ഷത്രിയൻ പിടി വിട്ടുകളയാത്തതുപോലെ, അവൻ നിന്നെ വിട്ടയക്കുകയില്ല. അവൻ നിന്നെ വിട്ടുനിൽക്കാത്തിടത്തോളം, മഹാരാജാവേ, ആ ദുഃഖം തന്നെയാണ് നിനക്കുള്ളിൽ വസിക്കുക.
ब॒हदश्व उवाच
Educational Q&A
Unresolved affliction clings like poison: when one is seized by a destructive force (grief, obsession, curse), it does not ‘release’ easily; relief comes only when the cause is removed or transformed through endurance, right action, and inner discipline.
Bṛhadaśva warns a king that a poison-like condition will keep holding him; as long as it does not let him go, sorrow will continue to dwell within him—framing the king’s suffering as persistent and binding until a turning point occurs.