Shloka 2
कलेर्द्वापरस्य च नले प्रति कोपः
Kali and Dvāpara’s Resolve Against Nala
के वै भवन्त: कश्चासौ यस्याहं दूत ईप्सित: । किं च तद् वो मया कार्य कथयध्वं यथातथम्,बृहदश्व मुनि कहते हैं--भारत! देवताओंसे उनकी सहायता करनेकी प्रतिज्ञा करके राजा नलने हाथ जोड़ पास जाकर उनसे पूछा--“आपलोग कौन हैं? और वह कौन व्यक्ति है, जिसके पास जानेके लिये आपने मुझे दूत बनानेकी इच्छा की है तथा आपलोगोंका वह कौन-सा कार्य है, जो मेरे द्वारा सम्पन्न होनेयोग्य है, यह ठीक-ठीक बताइये"
ke vai bhavantaḥ kaścāsau yasyāhaṃ dūta īpsitaḥ | kiṃ ca tad vo mayā kāryaṃ kathayadhvaṃ yathātatham ||
ബൃഹദശ്വൻ പറഞ്ഞു— ഹേ ഭാരതാ! ദേവന്മാർക്ക് സഹായം ചെയ്യാമെന്ന് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് രാജാവ് നളൻ കരംകൂപ്പി അവരുടെ സമീപം ചെന്നു ചോദിച്ചു— “നിങ്ങൾ ആരാണ്? ഞാൻ ദൂതനായി പോകേണ്ടത് ആരുടെ അടുക്കലാണ്? നിങ്ങളുടെ ഏത് കാര്യം എന്റെ വഴി സാധ്യമാകും? യഥാർത്ഥമായി പറയുക.”
बृहृदश्च उवाच
Educational Q&A
Before undertaking a duty—especially one involving powerful beings or moral consequence—one should seek clarity: who is involved, what is being asked, and what exactly must be done. The verse highlights disciplined inquiry, truthful communication (yathātatham), and humble readiness to serve within dharma.
In Bṛhadaśva’s narration to Bhārata (Yudhiṣṭhira), King Nala, having promised help to the gods, respectfully approaches them and asks for precise details: their identity, the intended recipient of his message, and the specific task they want him to carry out.