Shloka 7

Yudhiṣṭhira’s Reproof and Vow-Logic: On Dice-Deception, Exile Terms, and the Governance of Anger

Adhyāya 35

Devanagari script

यो न याति प्रसंख्यानमस्पष्टो भूमिवर्धन: । अयातयित्वा वैराणि सोडवसीदति गौरिव,जिसका प्रभाव छिपा हुआ है, वह भूमिके लिये भाररूप ही है, क्योंकि वह जनसाधारणमें ख्याति नहीं प्राप्त कर सकता। वह वैरका प्रतिशोध न लेनेके कारण बैलकी भाँति दुःख उठाता रहता है

Transliteration

yo na yāti prasaṅkhyānam aspaṣṭo bhūmi-vardhanaḥ | ayātayitvā vairāṇi so 'ḍavāsīdati gaur iva ||

Translation

ആരുടെ ശക്തി അപ്രകടമായി നിലകൊള്ളുകയും ജനപ്രശസ്തി നേടാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ഭൂമിക്കൊരു ഭാരമാത്രമാണ്; വൈരങ്ങൾ തീർത്ത് പ്രതികാരം ചെയ്യാത്തവൻ നുകത്തിൽ കെട്ടിയ കാളപോലെ ദുഃഖത്തിൽ ക്ഷയിച്ചുപോകുന്നു.

Word by Word

यःwho

नnot

यातिgoes/attains

प्रसङ्ख्यानम्reckoning; recognition; being counted (as notable)

अस्पष्टःunclear; obscure

भूमिवर्धनःone who increases the earth/kingdom; (here) a ruler

अयातयित्वाhaving not requited/settled

वैराणिenmities; hostilities

सःhe

उद्वसीदतिsinks down; languishes; suffers

गौरिवlike an ox/bull

Speaker

भीमसेन उवाच

Characters & Entities

Bhīmasena

earth (bhūmi)

ox/bullock (gaur)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes