Shloka 93
Sāvitrī–Satyavān Vivāha: Kanyāpradāna and Āśrama-Śīla (सावित्री-सत्यवान्विवाहः)
अवश्यं मरणे प्राप्ते करिष्याम्यस्य यन्मतम् । मारीचने सोचा, “यदि मृत्यु निश्चित ही है तो श्रेष्ठ पुरुषके हाथसे ही मरना अच्छा होगा; अतः रावणका जो अभीष्ट कार्य है, उसे अवश्य करूँगा”
avaśyaṃ maraṇe prāpte kariṣyāmy asya yanmatam | mārīcena socā, “yadi mṛtyu niścita hī hai to śreṣṭha puruṣa-ke hātha-se hī maranā acchā hogā; ataḥ rāvaṇa-kā jo abhīṣṭa kārya hai, use avaśya karū̃gā”
മാരീചൻ ചിന്തിച്ചു— “മരണം അനിവാര്യമായി വന്നെത്തിയാൽ, അവൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതുതന്നെ ഞാൻ ചെയ്യും. മരണം നിശ്ചിതമാണെങ്കിൽ, സത്പുരുഷന്റെ കൈകളാൽ മരിക്കുന്നതുതന്നെ ശ്രേയസ്; അതുകൊണ്ട് രാവണൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന കര്മ്മം ഞാൻ തീർച്ചയായും നിർവഹിക്കും.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
When death is unavoidable, one may still exercise moral agency by choosing the manner of one’s end—seeking dignity and a ‘noble’ hand—yet the verse also exposes the danger of rationalizing compliance with an unrighteous command as mere submission to fate.
In Markandeya’s narration, Mārīca internally resolves that since death seems certain, he will fulfill Rāvaṇa’s desired task, consoling himself that dying at the hands of a noble person would be preferable to other forms of death.