Shloka 30

Mārkaṇḍeya’s Consolation to the King: Exempla of Rāma and the Efficacy of Allies (मार्कण्डेयाश्वासनम्)

Devanagari script

विभीषण उवाच परमापद्गतस्यापि नाथर्मे मे मतिर्भवेत्‌ अशिक्षितं च भगवन ब्रद्मास्त्र प्रतिभातु मे,विभीषण बोले--भगवन्‌! बहुत बड़ा संकट आनेपर भी मेरे मनमें कभी पापका विचार न उठे तथा बिना सीखे ही मेरे हृदयमें ब्रह्मासत्रके प्रयोग और उपसंहारकी विधि स्फुरित हो जाय

Translation

വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞു— “ഭഗവൻ! എത്ര വലിയ ആപത്ത് വന്നാലും എന്റെ മനസ്സിൽ അധർമ്മചിന്ത ഉയരാതിരിക്കട്ടെ. കൂടാതെ, പ്രഭോ, പഠിക്കാതെയേ ബ്രഹ്മാസ്ത്രത്തിന്റെ പ്രയോഗവും ഉപസംഹാരവിധിയും എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഫുരിക്കട്ടെ.”

Word by Word

विभीषणःVibhīṣaṇa

उवाचsaid

परमin extreme (condition)

आपद्गतस्यof one who has fallen into calamity

अपिeven

नnot

अधर्मेin unrighteousness/sin

मेof me / my

मतिःmind/intention

भवेत्may be / should arise

अशिक्षितम्unlearned / untaught

चand

भगवन्O Lord

ब्रह्मास्त्रthe Brahmā-weapon (brahmāstra)

प्रतिभातुmay it appear/flash forth (to me)

मेto me

Speaker

विभीषण उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes