Shloka 1
Dvaītavana: Brahmaghoṣa, Rṣi-saṅgha, and Baka Dālbhyā’s Upadeśa to Yudhiṣṭhira
2.3 आए (0) है - बलिके द्वारा ब्राह्मणोंके साथ दुर्व्यवहार करनेपर उसका राज्यलक्ष्मीसे वियोग होनेका प्रसंग शान्तिपर्वके २२५ वें अध्यायमें आता है। सप्तविशो<्ध्याय: द्रौपदीका युधिष्ठिरसे उनके शत्रुविषयक क्रोधको उभाड़नेके लिये संतापपूर्ण वचन वैशम्पायन उवाच ततो वनगताः पार्था: सायाह्वले सह कृष्णया । उपविष्टा: कथाश्षक्रुर्द:खशोकपरायणा:,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदनन्तर वनमें गये हुए पाण्डव एक दिन सायंकालमें द्रौपदीके साथ बैठकर दुःख और शोकमें मग्न हो कुछ बातचीत करने लगे
vaiśampāyana uvāca | tato vanagatāḥ pārthāḥ sāyāhvaye saha kṛṣṇayā | upaviṣṭāḥ kathāś cakrur duḥkhaśokaparāyaṇāḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം വനത്തിലേക്കു പോയ പാണ്ഡവർ ഒരു സായാഹ്നത്തിൽ കൃഷ്ണാ (ദ്രൗപദി)യോടൊപ്പം ഇരുന്നു. ദുഃഖവും ശോകവും നിറഞ്ഞവരായി അവർ തമ്മിൽ സംഭാഷണം തുടങ്ങി।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames an ethical situation: noble persons in adversity must process grief without losing discernment. It prepares for reflection on dharma under suffering—how speech, counsel, and emotional control shape righteous action even when wronged.
After entering forest exile, the Pāṇḍavas sit at dusk with Draupadī and begin a sorrow-filled conversation. This opening sets up the ensuing dialogue in which Draupadī’s anguish and questions about enemies, justice, and duty will press Yudhiṣṭhira toward a response.