Shloka 20
मārkaṇḍeya-ukta yuddha-vyūha-pratyavyūhaḥ
Battle Formations and Countermeasures in the Rāmopākhyāna
गदाहस्तं भीममभिद्रवन्तं माद्रीपुत्रौ सम्पतन्तौ दिशश्व । अमर्षजं क्रोधविषं वमन्तौ दृष्टवा चिरं तापमुपैष्यसेड्धम,अरे नीच! जब भीमसेन हाथमें गदा लिये दौड़ेंगे और माद्रीनन्दन नकुल-सहदेव अमर्षजनित क्रोधरूपी विष उगलते हुए (तेरी सेनापर) सब दिशाओंसे टूट पड़ेंगे, तब उन्हें देखकर तू दीर्घकालतक संतापकी आगमें जलता रहेगा
gadāhastaṃ bhīmam abhidrāvantaṃ mādrīputrau sampatantau diśaś ca | amarṣajaṃ krodhaviṣaṃ vamantau dṛṣṭvā ciraṃ tāpam upaiṣyase ’ddham ||
ഹേ നീചാ! ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ച് ഭീമസേനൻ പാഞ്ഞെത്തുമ്പോൾ, മാദ്രിപുത്രന്മാരായ നകുല-സഹദേവർ അമർഷജന്യമായ ക്രോധവിഷം ഛർദ്ദിച്ചു കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളിൽ നിന്നുമെത്തി ആക്രമിക്കുമ്പോൾ—അവരെ കണ്ട മാത്രത്തിൽ തന്നെ നീ ദീർഘകാലം ദുഃഖാഗ്നിയിൽ ദഹിക്കും।
जयद्रथ उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical idea that wrongful acts invite inevitable consequences: arrogance and harm done to others return as fear, grief, and prolonged inner torment when justice (or retaliation) arrives.
Jayadratha foresees (or warns of) the Pandavas’ violent counterattack: Bhima charges with his mace while Nakula and Sahadeva assault from all sides, their rage portrayed as a poisonous force that will leave the opponent burning in anguish.