Shloka 19
Mudgalasya Svarga-nirvedaḥ
Mudgala’s Disenchantment with Heaven
ज्ञातींस्तानवमुच्याथ राजदारांश्व सर्वश: । कृत्वा च दुष्करं कर्म प्रीतियुक्ताश्व॒ पाण्डवा:,इस प्रकार उन सब भाई-बंधुओं एवं राजकुलकी महिलाओंको गन्धर्वोंसे छुड़ाकर एवं दुष्कर पराक्रम करके प्रसन्न हुए महारथी महामना पाण्डव स्त्री-बालकोंसहित कौरवोंद्वारा पूजित एवं प्रशंसित हो यज्ञ-मण्डपमें प्रज्वलित अग्नियोंके समान देदीप्यमान हो रहे थे
jñātīṁs tān avamucyātha rājadarāṁś ca sarvaśaḥ | kṛtvā ca duṣkaraṁ karma prītiyuktāś ca pāṇḍavāḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ എല്ലാ ബന്ധുക്കളെയും രാജകുലസ്ത്രീകളെയും ഗന്ധർവന്മാരിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായി മോചിപ്പിച്ച്, അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ കര്മ്മം നിർവഹിച്ചു പാണ്ഡവർ ആനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു. സ്ത്രീ‑ബാലകരോടുകൂടി കൌരവർ അവരെ പൂജിക്കുകയും പ്രശംസിക്കുകയും ചെയ്തു; യജ്ഞമണ്ഡപമദ്ധ്യേ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നികളുപോലെ അവർ തേജസ്സോടെ ദീപ്തിമാന്മാരായി തെളിഞ്ഞു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights kṣatriya-dharma expressed as protection: rescuing relatives and royal women from harm is presented as a difficult but righteous duty. Ethical worth is shown not merely in victory, but in safeguarding the vulnerable and restoring honor, leading to communal praise and renewed respect.
After a confrontation with the Gandharvas, the Pāṇḍavas succeed in freeing their kinsmen and the women of the royal household. Having completed this arduous rescue, they rejoice and are honored by the Kauravas; in the sacrificial setting they are described as shining like ritual fires.