Shloka 3
मुद्गलोपाख्यानम् — व्रीहिद्रोणदानं, दुर्वाससः परीक्षा, स्वर्गगुणप्रश्नः
Mudgala Episode: Rice-measure Charity, Durvāsas’ Test, Inquiry on Heaven
Devanagari script
यथा कर्णस्य च रथो धार्तराष्ट्रस्य चो भयो: । गन्धर्व: शतशश्खछिन्नौ तथा तेषां प्रचक्रिरे,गन्धरवोने जैसे कर्ण तथा दुर्योधन दोनोंके रथोंको छिन्न-भिन्न करके उनके सैकड़ों टुकड़े कर दिये थे, उसी प्रकार वे पाण्डवोंके रथोंको भी टूक-टूक कर देनेकी चेष्टामें लग गये
Translation
ഗന്ധർവർ കർണ്ണന്റെയും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ (ദുര്യോധനൻ)ന്റെയും — ഇരുവരുടെയും രഥങ്ങളെ വെട്ടിത്തകർത്തു നൂറുകണക്കിന് കഷണങ്ങളാക്കിയതുപോലെ, പാണ്ഡവരുടെ രഥങ്ങളെയും കഷണംകഷണമാക്കാൻ അവർ ശ്രമിച്ചു തുടങ്ങി।
Word by Word
यथाjust as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
कर्णस्यof Karna
कर्णस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
रथःchariot
रथः:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
धार्तराष्ट्रस्यof Dhritarashtra's son (Duryodhana)
धार्तराष्ट्रस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधार्तराष्ट्र
FormMasculine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
उभयोःof both
उभयोः:
Sambandha
TypeAdjective
Rootउभ
FormMasculine/Neuter, Genitive, Dual
गन्धर्वाःGandharvas
गन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootगन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
शतशःby hundreds; into hundreds (of pieces)
शतशः:
TypeIndeclinable
Rootशतशस्
छिन्नौcut to pieces (two chariots)
छिन्नौ:
Karma
TypeAdjective
Rootछिन्न
FormMasculine, Nominative, Dual
तथाso; in the same way
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
तेषाम्of them (the Pandavas)
तेषाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
प्रचक्रिरेthey did; they wrought/caused
प्रचक्रिरे:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), Third, Plural, Parasmaipada
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes