Shloka 52
चित्रसेनगन्धर्वैः कौरवसंनिपातः
Citrasena and the Kaurava engagement
Devanagari script
श्रीजुष्ट: पठचमीं स्कन्दस्तस्माच्छीपज्चमी स्मृता । षष्ठ्यां कृतार्थो5भूद् यस्मात् तस्मात् षष्ठी महातिथि:,पंचमी तिथिको स्कन्ददेव श्री अर्थात् शोभासे सेवित हुए, इसलिये उस तिथिको श्रीपड्चमी कहते हैं और षष्ठीको कृतार्थ हुए थे, इसलिये षप्ठी महातिथि मानी गयी
Translation
സ്കന്ദൻ പഞ്ചമി തിഥിയിൽ ശ്രീ—അഥവാ ശോഭ—യാൽ അനുഗ്രഹീതനായി; അതിനാൽ ആ തിഥി ‘ശ്രീപഞ്ചമി’ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ഷഷ്ഠിയിൽ അവൻ കൃതാർത്ഥനായി; അതുകൊണ്ട് ഷഷ്ഠി ‘മഹാതിഥി’യായി കണക്കാക്കപ്പെട്ടു।
Word by Word
श्रीजुष्टःhonoured/served by Śrī (prosperity)
श्रीजुष्टः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीजुष्ट (श्री + जुष्ट)
FormMasculine, Nominative, Singular
पञ्चमीम्the fifth (tithi/day)
पञ्चमीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपञ्चमी
FormFeminine, Accusative, Singular
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootस्कन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतस्मद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
श्रीपञ्चमीthe tithi called Śrīpañcamī
श्रीपञ्चमी:
Karta
TypeNoun
Rootश्रीपञ्चमी (श्री + पञ्चमी)
FormFeminine, Nominative, Singular
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Karta
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (क्त)
FormFeminine, Nominative, Singular
षष्ठ्याम्on the sixth (tithi)
षष्ठ्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootषष्ठी
FormFeminine, Locative, Singular
कृतार्थःfulfilled/successful
कृतार्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृतार्थ (कृत + अर्थ)
FormMasculine, Nominative, Singular
अभूत्became/was
अभूत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
यस्मात्because/from which
यस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतस्मद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
षष्ठीthe sixth (tithi)
षष्ठी:
Karta
TypeNoun
Rootषष्ठी
FormFeminine, Nominative, Singular
महातिथिःa great tithi (auspicious day)
महातिथिः:
Karta
TypeNoun
Rootमहातिथि (महा + तिथि)
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes