Shloka 5
स्कन्दग्रहवर्णनम् (Skanda-graha-varṇanam) — Description and Pacification of the Skanda-afflictions
यां कपर्दिसुतामाहुर्दृश्यादृश्येति देहिन: । तनुत्वात् सा सिनीवाली तृतीयाज्धिरस: सुता,अंगिराकी तीसरी पुत्री 'सिनीवाली” (चतुर्दशीयुक्ता अमावास्या) है जो अत्यन्त कृश होनेके कारण कभी दीखती है और कभी नहीं दीखती; इसीलिये लोग उसे “दृश्यादृश्या' कहते हैं। भगवान् रुद्र उसे ललाटमें धारण करते हैं, इस कारण उसे सब लोग “रूद्रसुता, भी कहते हैं
yāṃ kapardisutām āhur dṛśyādṛśyeti dehinaḥ | tanutvāt sā sinīvālī tṛtīyāṅgirasaḥ sutā ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ദേഹികളായവർ ‘ദൃശ്യാദൃശ്യാ’ എന്നു വിളിക്കുന്ന, കപർദിയുടെ (രുദ്രന്റെ) പുത്രിയായ അവൾ അങ്ഗിരസിന്റെ മൂന്നാം പുത്രി സിനീവാലിയാണ്. അത്യന്തം ക്ഷീണത്വം കാരണം അവൾ ചിലപ്പോൾ ദൃശ്യമാകുന്നു, ചിലപ്പോൾ അദൃശ്യമാകുന്നു; അതിനാൽ ജനങ്ങൾ അവളെ ‘ദൃശ്യാദൃശ്യാ’ എന്നു പറയുന്നു.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how names and descriptions arise from observed qualities: Sinīvālī is called ‘visible-and-invisible’ because her extreme slenderness makes her appear intermittently. It reflects a broader Indic habit of linking identity, epithet, and function to perceptible traits and cosmic rhythms (here, lunar phases).
Mārkaṇḍeya is explaining a mythic genealogy and characterization: Sinīvālī is identified as Kapardin’s daughter and the third daughter of Aṅgiras, and her epithet ‘dṛśyādṛśyā’ is justified by her intermittent visibility.