Shloka 3
अग्निवंशवर्णनम् (Agni-vaṃśa-varṇana) / The Genealogy and Function of Agni
Devanagari script
व्याध उवाच भूमिरापस्तथा ज्योतिर्वायुराकाशमेव च । गुणोत्तराणि सर्वाणि तेषां वक्ष्यामि ते गुणान्,धर्मव्याधने कहा--ब्रह्मन! पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु और आकाश--े सब पूर्व- पूर्ववाले तत्त्व अपनेसे उत्तर-उत्तरवालोंके गुणोंसे युक्त हैं। मैं उनके गुणोंका वर्णन करता हूँ
Translation
ധർമ്മവ്യാധൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണാ! ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം—ഈ തത്ത്വങ്ങളിൽ മുൻപുള്ളത് പിന്നിലുള്ള തത്ത്വങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങളാലും യുക്തമാണ്. ഇനി ഞാൻ അവയുടെ ഗുണങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു.
Word by Word
व्याधःthe hunter (Dharma-vyadha)
व्याधः:
Karta
TypeNoun
Rootव्याध
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
भूमिःearth
भूमिः:
Karta
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Nominative, Singular
आपःwaters
आपः:
Karta
TypeNoun
Rootअप्
FormFeminine, Nominative, Plural
तथाand likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
ज्योतिःfire/light
ज्योतिः:
Karta
TypeNoun
Rootज्योतिस्
FormNeuter, Nominative, Singular
वायुःwind/air
वायुः:
Karta
TypeNoun
Rootवायु
FormMasculine, Nominative, Singular
आकाशम्ether/space
आकाशम्:
Karta
TypeNoun
Rootआकाश
FormNeuter, Nominative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
गुण-उत्तराणिhaving additional/superior qualities
गुण-उत्तराणि:
Karta
TypeAdjective
Rootगुणोत्तर
FormNeuter, Nominative, Plural
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Plural
तेषाम्of them
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Genitive, Plural
वक्ष्यामिI will describe
वक्ष्यामि:
TypeVerb
Rootवच्
FormSimple Future, First, Singular
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
गुणान्qualities
गुणान्:
Karma
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
व्याध उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes