Shloka 8
अग्निनाम-प्रादुर्भावः प्रायश्चित्त-विधानं च
Agni’s Epithets, Manifestations, and Expiation Procedures
अधर्मस्त्रिविधस्तस्य वर्तते रागदोषज:,रागरूपी दोषके कारण उसके द्वारा तीन प्रकारके अधर्म होने लगते हैं--१. वह मनसे पापका चिन्तन करता है, २. वाणीसे पापकी ही बात बोलता है और 3३. क्रियाद्वारा भी पापका ही आचरण करता है। इस प्रकार अधर्ममें लग जानेपर उसके सभी अच्छे गुण नष्ट हो जाते हैं
adharmas trividhastasya vartate rāgadoṣajaḥ | rāgarūpī doṣaḥ kāraṇaḥ; tena trividho 'dharmaḥ pravartate—(1) manasā pāpasya cintanam, (2) vācā pāpavākyabhāṣaṇam, (3) kriyayā pāpakarmānuṣṭhānam | evaṃ adharmaniyukte tasya sarve satguṇā naśyanti |
ആസക്തിയെന്ന ദോഷത്തിൽ നിന്നുയർന്ന അധർമ്മം അവനിൽ മൂന്നു വിധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു—ആദ്യം മനസ്സിൽ പാപം ചിന്തിക്കുന്നു; രണ്ടാമത് വാക്കിലൂടെ പാപവചനങ്ങൾ പറയുന്നു; മൂന്നാമത് പ്രവൃത്തിയിലൂടെയും പാപം തന്നെ ചെയ്യുന്നു. ഇങ്ങനെ അധർമ്മത്തിൽ ലീനനായാൽ അവന്റെ എല്ലാ സദ്ഗുണങ്ങളും നശിക്കുന്നു.
व्याध उवाच
Educational Q&A
Attachment (rāga) generates a threefold adharma that manifests as sinful thought, sinful speech, and sinful action; when one is absorbed in such adharma, virtues are gradually destroyed.
In the Vana Parva’s dialogue, the hunter (Vyādha) instructs the listener on ethical causality: inner attachment becomes the root that corrupts mind, speech, and conduct, leading to the loss of good qualities.