Shloka 5
Agni’s Withdrawal to the Forest and Identification with Āṅgirasa (अग्न्याङ्गिरस-इतिहासः)
बलाकां पतितां दृष्टवा गतसत्त्वामचेतनाम्,उस बगुलीको अचेत एवं निष्प्राण होकर पड़ी देख ब्राह्मणका हृदय दयासे द्रवित हो उठा। उसे अपने इस कुकृत्यपर पश्चात्ताप हुआ। वह इस प्रकार शोक प्रकट करता हुआ बोला--“'ओह! आज क्रोध और आसक्तिके वशीभूत होकर मैंने यह अनुचित कार्य कर डाला'
balākāṃ patitāṃ dṛṣṭvā gatasattvām acetanām | brāhmaṇasya hṛdayaṃ dayayā dravībhūtaṃ paścāttāpaṃ ca jagāma | sa śokam udīrayan uvāca— “aho! adya krodhāsaktivaśībhūto mayā anucitaṃ karma kṛtam” ||
ആ കൊക്ക് നിലത്തു വീണുകിടക്കുന്നത്—അചേതനമായി, പ്രാണമില്ലാത്തതുപോലെ—കണ്ടപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഹൃദയം കരുണകൊണ്ട് ഉരുകി. തന്റെ ദുഷ്കൃത്യത്തിൽ പശ്ചാത്താപിച്ച് അവൻ വിലപിച്ചു—“അയ്യോ! ഇന്ന് ക്രോധവും ആസക്തിയും വശീകരിച്ചതിനാൽ ഞാൻ അനുചിതമായ കർമ്മം ചെയ്തു പോയി.”
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
Even a moment of anger and attachment can drive one into adharma; true righteousness includes compassion and the capacity to repent, recognize wrongdoing, and restrain the passions that cause harm.
A brāhmaṇa sees the heron lying fallen and unconscious; compassion arises, and he feels remorse for his own misdeed. He openly laments that anger and attachment led him to commit an improper act.