Shloka 11
Dharma-vyādha on Parental Worship
Pitṛ-mātṛ-śuśrūṣā as Paramadaivata
प्रभवं लोककर्तरिं विष्णुं शाश्वतमव्ययम् । यमाहुर्मुनयः सिद्धा: सर्वलोकमहेश्वरम्,उस समय वे भगवान् विष्णु एकार्णवके जलमें अमित तेजस्वी शेषनागके विशाल शरीरकी शय्यापर योगनिद्राका आश्रय लेकर शयन करते थे। उन्हीं भगवान्को सिद्ध, मुनिगण सबकी उत्पत्तिका कारण, लोकस्रष्टा, सर्वव्यापी, सनातन, अविनाशी तथा सर्वलोकमहेश्वर कहते हैं
prabhavaṃ lokakartarīṃ viṣṇuṃ śāśvatam avyayam | yam āhur munayaḥ siddhāḥ sarvalokamaheśvaram ||
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—സിദ്ധന്മാരും മുനിമാരും യാരെ സർവ്വത്തിന്റെ പ്രഭവം, ലോകകർത്താവ്, സർവ്വവ്യാപി, ശാശ്വതൻ, അവ്യയൻ, സർവ്വലോകങ്ങളുടെ മഹേശ്വരൻ എന്നു വിളിക്കുമോ—അവൻ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവാണ്.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the highest ethical and spiritual orientation is to recognize the imperishable, eternal Lord as the source and ruler of the cosmos; such recognition supports dharma by grounding human conduct in reverence for the sustaining order of the world.
Mārkaṇḍeya is describing and praising Viṣṇu as the cosmic origin and sovereign, echoing the testimony of sages and perfected beings; it functions as a theological framing for the events being narrated around divine preservation and creation.