Shloka 13
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
तस्मात् सर्वास्ववस्थासु सर्वदानानि पार्थिव | दातव्यानि द्विजातिभ्य: स्वर्गमार्गजिगीषया,मार्कण्डेय उवाच जपैम॑न्त्रैश्न होमैश्व स्वाध्यायाध्ययनेन च । नावं वेदमयीं कृत्वा तारयन्ति तरन्ति च मार्कण्डेयजीने कहा--राजन! ब्राह्मण जप, मन्त्र (पाठ), होम, स्वाध्याय और वेदाध्ययनके द्वारा वेदमयी नौकाका निर्माण करके दूसरोंको भी तारते हैं और स्वयं भी तर जाते हैं
tasmāt sarvāsv avasthāsu sarvadānāni pārthiva | dātavyāni dvijātibhyaḥ svargamārga-jigīṣayā || japair mantraiś ca homaiś ca svādhyāyādhyayanena ca | nāvaṁ vedamayīṁ kṛtvā tārayanti taranti ca ||
മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, ജീവിതത്തിന്റെ എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും എല്ലായ്പ്പോഴും, സ്വർഗ്ഗമാർഗം ജയിക്കുവാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ദ്വിജന്മാർക്ക് ദാനങ്ങൾ നൽകണം. ജപം, മന്ത്രോച്ചാരണം, ഹോമം, സ്വാധ്യായം, വേദാധ്യയനം എന്നിവയാൽ ബ്രാഹ്മണർ ‘വേദമയമായ ഒരു നൗക’ നിർമ്മിക്കുന്നു; അതിലൂടെ അവർ മറ്റുള്ളവരെയും കടത്തുകയും തങ്ങളുമെല്ലാം കടക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
One should practice continual charity—especially toward the twice-born—as a dharmic means of attaining the heavenly path; and one should honor the Brāhmaṇas’ role as preservers of Vedic discipline, who through japa, mantra, homa, and study become a ‘Vedic boat’ that benefits both society and themselves.
Mārkaṇḍeya addresses a king and gives ethical instruction: he urges steady giving and highlights how Brāhmaṇas, by maintaining Vedic rites and learning, provide a salvific support to others while also securing their own spiritual passage.