Mahabharata 3.201.10 — Vana Parva, Adhyaya 201, Shloka 10
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
भुदुक्ते च दानं तत् सर्व गर्भस्थस्तु नर: सदा । ददद् दान द्विजातिभ्यो वृद्धभावेन मानव:
Mārkaṇḍeya uvāca: bhayodvigne ca dānaṃ tat sarvaṃ garbhasthaḥ tu naraḥ sadā | dadad dānaṃ dvijātibhyo vṛddhabhāvena mānavaḥ ||
മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഭയം, കലക്കം, മനസ്സിന്റെ ഇരുട്ട്, അല്ലെങ്കിൽ ക്രോധം എന്നിവകൊണ്ട് ചെയ്ത ദാനത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഫലവും മനുഷ്യൻ ഭാവിജന്മത്തിൽ ഗർഭസ്ഥനായിരിക്കെ തന്നെ അനുഭവിക്കുന്നു—അത് താമസദാനം ദുഃഖമായി പാകപ്പെടുന്നതാണ്. എന്നാൽ പരിപക്വമായ ശ്രദ്ധാ-ഗൗരവഭാവത്തോടെ ദ്വിജർക്കു (യോഗ്യ ബ്രാഹ്മണർക്കു) ദാനം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ, ആ ദാനഫലം കൂടുതൽ യഥോചിതമായി അനുഭവിക്കുന്നു.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The moral quality of a gift depends on the giver’s inner state: charity given under tamas—fear, anger, or confusion—yields painful karmic results, while charity given with mature reverence to worthy recipients yields greater, beneficial results.
In Mārkaṇḍeya’s instruction on dharma, he explains to the listener how different motives and mental states behind giving determine the kind of fruit (phala) one experiences, even across future births.
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.