Shloka 33
उत्तङ्कोपाख्यानप्रारम्भः — Uttanka’s Tapas, Viṣṇu-stuti, and the Dhundhumāra Prophecy
Opening
Devanagari script
वैशम्पायन उवाच श्रुत्वा तु वचनं तस्य मार्कण्डेयस्य धीमत:ः,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! उन परम बुद्धिमान् मार्कण्डेयजीका वचन सुनकर भगवान् श्रीकृष्णसहित पाँचों पाण्डव बड़े प्रसन्न हुए। साथ ही जो श्रेष्ठ ब्राह्मण वहाँ पधारे थे, उन सबको भी बड़ी प्रसन्नता हुई
Translation
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! പരമബുദ്ധിമാനായ മാർകണ്ഡേയ മഹർഷിയുടെ വചനം ശ്രവിച്ചപ്പോൾ, ശ്രീകൃഷ്ണനോടുകൂടിയ പഞ്ചപാണ്ഡവർ പരമാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു. അവിടെ സമാഗതരായ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരും എല്ലാവരും അത്യന്തം പ്രസന്നരായി.
Word by Word
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
FormAbsolutive (ktvā), Active
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वचनम्speech/words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
मार्कण्डेयस्यof Mārkaṇḍeya
मार्कण्डेयस्य:
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय
FormMasculine, Genitive, Singular
धीमतःof the wise/intelligent one
धीमतः:
TypeAdjective
Rootधीमत्
FormMasculine, Genitive, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes