Shloka 5
कृतयुगवर्णनम् तथा राजधर्मोपदेशः
Kṛtayuga Description and Instruction on Royal Dharma
प्रलये चापि निर्वत्ति प्रबुद्धे च पितामहे । त्वमेक: सृज्यमानानि भूतानीह प्रपश्यसि
pralaye cāpi nirvṛtti prabuddhe ca pitāmahe | tvam ekaḥ sṛjyamānāni bhūtānīha prapaśyasi, brahmarṣe ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—പ്രളയം ശമിച്ചതിനുശേഷവും പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവ് ജാഗരിതനായപ്പോൾ, ഹേ ബ്രഹ്മർഷേ, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടുന്ന ജീവികളെ ഇവിടെ ആദ്യം വ്യക്തമായി കാണുന്നത് നീ ഒരുത്തൻ മാത്രമാണ്।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the exceptional spiritual insight of a brahmarṣi: while cosmic cycles of dissolution and re-creation occur under Brahmā, the sage’s direct vision (pratyakṣa-like seeing) allows him to witness beings at the very moment of manifestation, emphasizing the power of tapas and realized knowledge.
Vaiśampāyana describes a cosmic transition: after pralaya, when Brahmā awakens to begin creation again, the addressed sage alone is said to perceive the newly created beings as they arise.