Shloka 12
Bhīmasena’s Capture by the Serpent and Nahūṣa’s Self-Disclosure (भीमसेन-भुजङ्गग्रहणं नहुषोपाख्यानप्रस्तावः)
दहामानास्तदास्त्रैस्ते याचन्ति सम धनंजयम् ततो ब्रह्र्षयश्चैव सिद्धा ये च महर्षय:,द्विजातियोंको किसी प्रकार भी वेदोंका भान नहीं हो पाता था। जनमेजय! भूमिके भीतर जो प्राणी निवास करते थे, वे भी पीड़ित हो उठे और अर्जुनको सब ओरसे घेरकर खड़े हो गये। उन सबके मुखपर विकृति आ गयी थी। वे हाथ जोड़े हुए थर-थर काँप रहे थे और अस्त्रोंके तेजसे संतप्त हो धनंजयसे प्राणोंकी भिक्षा माँग रहे थे। इसी समय ब्रह्मर्षि, सिद्ध महर्षि, समस्त जंगम प्राणी, श्रेष्ठ देवर्षि, देवता, यक्ष, राक्षस, गन्धर्व, पक्षी तथा आकाशचारी प्राणी सभी वहाँ आकर उपस्थित हो गये
vaiśampāyana uvāca | dahyamānās tadā astrais te yācanti sama dhanañjayam | tato brahmarṣayaś caiva siddhā ye ca maharṣayaḥ |
ആ അസ്ത്രങ്ങളുടെ ദാഹത്തിൽ ദഹിച്ച അവർ ധനഞ്ജയനോട് ജീവഭിക്ഷ യാചിച്ചു. അപ്പോൾ ബ്രഹ്മർഷികളും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും അവിടേക്ക് എത്തി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even when one possesses overwhelming power (astra), dharma requires restraint and responsiveness to supplication; the arrival of sages underscores that violence must be checked by higher moral and cosmic oversight.
Those afflicted by Arjuna’s weapons are being burned and, trembling, beg him for their lives; simultaneously, exalted seers and perfected beings gather at the scene, indicating the event’s extraordinary and potentially dangerous magnitude.