Shloka 12
Arjuna meets the Lokapālas, is tested by Indra, and is led to Amarāvatī for astra-śikṣā
Indraloka-gamana
Devanagari script
उदीचीं दीपयन्नेष दिशं तिष्ठति वीर्यवान् | महामेरुर्महा भाग शिवो ब्रह्मविदां गति:,“महाभाग!” यह अत्यन्त प्रकाशमान महामेरु पर्वत दिखायी देता है, जो उत्तर दिशाको उद्धासित करता हुआ खड़ा है। इस कल्याणकारी पर्वतपर ब्रह्मवेत्ताओंकी ही पहुँच हो सकती है
Translation
മഹാഭാഗനേ! ഈ വീര്യവാൻ മഹാമേരു പർവ്വതം ഉത്തരദിക്കിനെ പ്രകാശിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് നിലകൊള്ളുന്നു. ശിവമയമായ ആ കല്യാണപർവ്വതത്തിലേക്ക് ബ്രഹ്മവിദന്മാർക്കുമാത്രമേ ഗതി ഉണ്ടാകൂ.
Word by Word
उदीचीम्the northern (direction)
उदीचीम्:
Karma
TypeNoun
Rootउदीची (दिक्-शब्दः)
FormFeminine, Accusative, Singular
दीपयन्illuminating
दीपयन्:
Karta
TypeVerb
Rootदीपय् (णिच्) < दीप्
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
एषःthis
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
दिशम्direction
दिशम्:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Singular
तिष्ठतिstands
तिष्ठति:
Karta
TypeVerb
Rootस्था
FormPresent (Lat), Third, Singular, Parasmaipada
वीर्यवान्powerful, valorous
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
महामेरुःthe great Meru (mountain)
महामेरुः:
Karta
TypeNoun
Rootमहामेरु
FormMasculine, Nominative, Singular
महाभागःmost fortunate, illustrious
महाभागः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाभाग
FormMasculine, Nominative, Singular
शिवःŚiva; auspicious (one)
शिवः:
Karta
TypeNoun
Rootशिव
FormMasculine, Nominative, Singular
ब्रह्मविदाम्of the knowers of Brahman
ब्रह्मविदाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्रह्मविद्
FormMasculine, Genitive, Plural
गतिःgoal, resort, path
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes