Shloka 58
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
पद्मोदरच्युतरज:किंजल्कारुणरज्जितै: । मज्जुस्वरैर्मधुकरैविरुतान् कमलाकरान्,कमलोंसे भरे हुए तालाबोंमें मीठे स्वरसे बोलनेवाले भ्रमरोंके शब्द गूँज रहे थे। वे भ्रमर कमलके भीतरसे निकली हुई रज तथा केसरोंसे लाल रंगमें रँगे-से जान पड़ते थे
vaiśampāyana uvāca | padmodaracyutarajaḥ-kiñjalkāruṇarajjitaiḥ | mañjusvarair madhukaraiḥ virutān kamalākarān |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—താമരകൾ നിറഞ്ഞ ആ കുളങ്ങളിൽ മധുരസ്വരമുള്ള തേൻചീറ്റകളുടെ മുഴക്കം മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു. താമരയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് വീണ പരാഗവും കുങ്കുമസദൃശമായ കിഞ്ചല്കവും അവയെ രഞ്ജിതമാക്കി; അതിനാൽ അവ ചുവപ്പുനിറം കലർന്നവയായി തോന്നി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse models attentive appreciation of the natural world: serenity, beauty, and harmony persist in the forest even amid human turmoil. In the Vana Parva context, such descriptions underscore endurance and inner steadiness—values aligned with dharma during hardship.
The narrator describes lotus-filled ponds in the forest. Bees, stained reddish by lotus pollen and filaments, hum melodiously, and their sound echoes across the water—setting a tranquil scene within the exiles’ woodland journey.