Shloka 34
Kubera’s Fivefold Nīti and Protection of the Pāṇḍavas (वैश्रवणोपदेशः)
उपर्युपरि शैलस्य गुहा: परमदुर्गमा: । सुदुर्गमांस्ते सुबहूनू सुखेनैवाभिचक्रमु:
uparyupari śailasya guhāḥ paramadurgamāḥ | sudurgamāṃs te subahūnū sukhenāivābhicakramuḥ ||
പർവതത്തിന്റെ ഉയർന്ന ഉയർന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ അത്യന്തം ദുർഗമമായ ഗുഹകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. എങ്കിലും അവർ അത്തരം അനവധി കഠിനപാതകൾ സുഖേന കടന്ന്, മടിയാതെ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights steadfastness: even when the path is inherently difficult (durgama), disciplined effort and unity of purpose can make arduous obstacles feel surmountable.
The narrator describes travelers moving across a mountain region where caves lie high above and are hard to reach; despite the danger and difficulty, they pass through many such places with apparent ease.