Shloka 7
Gandhamādana-praveśa and Vṛṣaparvan-āśrama
Entry toward Gandhamādana; hospitality and onward route
Devanagari script
तमनादृत्य पद्मानि जिहीर्षसि बलादृत: । धर्मराजस्य चात्मानं ब्रवीषि भ्रातरं कथम्,भीमसेन! तुम अपने बलके घमंडमें आकर कुबेरकी अवहेलना करके यहाँसे कमलपुष्पोंका अपहरण करना चाहते हो। ऐसी दशामें अपने-आपको धर्मराजका भाई कैसे बता रहे हो?
Transliteration
tam anādṛtya padmāni jihīrṣasi balādṛtaḥ | dharmarājasya cātmānaṁ bravīṣi bhrātaraṁ katham ||
Translation
അവനെ (കുബേരനെ) അനാദരിച്ച്, സ്വന്തം ബലത്തിന്റെ അഹങ്കാരത്തിൽ മദിച്ചുകൊണ്ട്, ഈ താമരകൾ ബലമായി പിടിച്ചെടുക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെയിരിക്കെ നീ നിന്നെ ധർമ്മരാജന്റെ സഹോദരൻ എന്നു എങ്ങനെ പറയുന്നു?
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अनादृत्यhaving disregarded
अनादृत्य:
TypeVerb
Rootअनादृ (अन् + आदृ)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
पद्मानिlotuses
पद्मानि:
Karma
TypeNoun
Rootपद्म
FormNeuter, Accusative, Plural
जिहीर्षसिyou wish to take away
जिहीर्षसि:
TypeVerb
Rootहृ (√हृ) (desiderative: जिहीर्ष)
FormPresent, Indicative, Second, Singular, Parasmaipada
बलात्by force
बलात्:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Ablative, Singular
आदृतःimpelled/heedful (here: acting with insistence)
आदृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootआदृत (ppp of आ + √दृ/√दृश in sense 'to respect/heed')
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजस्यof Dharmaraja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजस्य:
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Genitive, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
आत्मानम्yourself
आत्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्रवीषिyou say/call
ब्रवीषि:
TypeVerb
Rootब्रू (√ब्रू)
FormPresent, Indicative, Second, Singular, Parasmaipada
भ्रातरम्brother
भ्रातरम्:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Accusative, Singular
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
भीमसेनO Bhimasena
भीमसेन:
TypeNoun (Proper)
Rootभीमसेन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीम उवाच
Characters & Entities
B
Bhīma (Bhīmasena)D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)K
Kubera (implied by context)P
Padma (lotus-flowers)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes