Shloka 14
Gandhamādana-praveśa and Vṛṣaparvan-āśrama
Entry toward Gandhamādana; hospitality and onward route
Devanagari script
ततः स राक्षसैर्वाचा प्रतिषिद्ध: प्रतापवान् । मा मैवमिति सक्रोधैर्भर्सयद्धि: समन््ततः,उस समय क्रोधमें भरे राक्षस चारों ओरसे प्रतापी भीमको फटकारते हुए वाणीद्वारा रोकने लगे--“नहीं-नहीं, ऐसा न करो'
Transliteration
tataḥ sa rākṣasair vācā pratiṣiddhaḥ pratāpavān | mā maivam iti sa-krodhair bhartsayadbhis samantataḥ ||
Translation
അപ്പോൾ പ്രതാപവാനായ ഭീമനെ രാക്ഷസന്മാർ വാക്കുകളാൽ തന്നെ തടഞ്ഞു. കോപം നിറഞ്ഞ് അവർ ചുറ്റുമെല്ലാം വളഞ്ഞ് കഠിനമായി ശാസിച്ചു— “ഇല്ല, ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്!”
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राक्षसैःby the rakshasas
राक्षसैः:
Karana
TypeNoun
Rootराक्षस
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वाचाwith speech/words
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
प्रतिषिद्धःforbidden, restrained
प्रतिषिद्धः:
Karta
TypeVerb
Rootप्रतिषिध्
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि-भावः
प्रतापवान्mighty, valiant
प्रतापवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रतापवत्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
Formनिषेधार्थक अव्यय (prohibitive particle)
माno, not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
Formनिषेधार्थक अव्यय
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
Formअव्यय
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formअव्यय (उक्त्यर्थक)
सक्रोधैःwith anger, angrily
सक्रोधैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसक्रोध
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
भर्सयत्rebuking, scolding
भर्सयत्:
Karta
TypeVerb
Rootभर्स्
Formकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; वर्तमानकालिकः
भीमम्Bhima
भीमम्:
Karma
TypeNoun
Rootभीम
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समन्ततःon all sides, all around
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
Formअव्यय
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaB
BhīmaR
RākṣasasVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes