Shloka 21

मान्धातृ-जन्म-चरितम्

The Birth and Career Account of Māndhātṛ

Devanagari script

महाबलो महावीर्यस्तपोबलसमन्वित: । य: शक्रमपि वीर्येण गमयेद्‌ यमसादनम्‌,“राजन! उक्त विधिसे इस जलको मैंने ऐसा शक्तिसम्पन्न कर दिया था कि इसको पीनेसे एक महाबली, महापराक्रमी और तपोबल सम्पन्न पुत्र उत्पन्न हो जो अपने बल- पराक्रमसे देवराज इन्द्रको भी यमलोक पहुँचा सके। उसी जलको तुमने आज पी लिया, यह अच्छा नहीं किया

Transliteration

mahābalo mahāvīryas tapobalasamanvitaḥ | yaḥ śakram api vīryeṇa gamayed yamasādanam ||

Translation

രാജാവേ! നിർദ്ദിഷ്ടവിധിപ്രകാരം ഞാൻ ഈ ജലത്തെ അങ്ങനെ ശക്തിസമ്പന്നമാക്കിയിരുന്നു—ഇത് പാനമാക്കിയാൽ മഹാബലനും മഹാവീര്യനും തപോബലസമന്വിതനുമായ പുത്രൻ ജനിക്കും; തന്റെ പരാക്രമത്താൽ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രനെയ്ക്കും യമസദനത്തിലേക്കു അയയ്ക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ. അതേ ജലമാണ് നീ ഇന്ന് കുടിച്ചത്; നീ നല്ലതു ചെയ്തില്ല.

Word by Word

• {'mahābalaḥ': 'very strong, of great might', 'mahāvīryaḥ': 'of great valor/heroic energy', 'tapo-bala-samanvitaḥ': 'endowed with the strength born of austerities', 'yaḥ': 'who', 'śakram': 'Śakra (Indra), lord of the gods', 'api': 'even', 'vīryeṇa': 'by valor/power', 'gamayet': 'would cause to go

• would send', 'yamasādanam': 'the abode/seat of Yama (realm of death)'}

Speaker

लोमश उवाच

Characters & Entities

• Lomaśa
• King (rājan)
• Śakra (Indra)
• Yama
• Yamasādana (abode of Yama)
• Empowered water (jalodaka)

Educational Q&A

What is the core teaching?

Power gained through ritual and austerity carries ethical responsibility; taking what is consecrated for a specific dharmic purpose without due consideration is portrayed as a fault with serious consequences.

What is happening in the narrative?

Lomaśa explains to the king that a certain water had been ritually empowered to produce an extraordinarily powerful son; the king has unknowingly drunk it, and Lomaśa rebukes him for this improper act.