Shloka 51
Ṛśyaśṛṅgopākhyāna-praveśaḥ — Lomāśa narrates the origins of Ṛśyaśṛṅga and the Anga drought (ऋश्यशृङ्गोपाख्यान-प्रवेशः)
ऋष्यशृज्भरागमे यत्नमकरोन्मन्त्रनिश्चये । सो<ध्यगच्छदुपायं तु तैरमात्यै: सहाच्युत:,राजाका आगमन सुनकर प्रजाजनोंको बड़ा हर्ष हुआ। तदनन्तर अंगराज मन्त्रकुशल मन्त्रियोंको बुलाकर उनसे सलाह करके एक निश्चयपर पहुँच जानेके बाद मुनिकुमार ऋष्यशृंगको अपने यहाँ ले आनेके प्रयत्नमें लग गये। राजाके मन्त्री शास्त्रज्ञ, अर्थशास्त्रके विद्वान् और नीतिनिपुण थे। अपनी मर्यादासे कभी च्युत न होनेवाले नरेशने उन मन्त्रियोंके साथ विचार करके एक उपाय जान लिया। तत्पश्चात् भूपाल लोमपादने दूसरोंको लुभानेकी सब कलाओंमें कुशल प्रधान-प्रधान वेश्याओंको बुलाया और कहा--“तुमलोग कोई उपाय करके मुनिकुमार ऋष्यशृंंगको यहाँ ले आओ
ṛṣyaśṛṅgāgamane yatnam akarot mantraniścaye | so 'dhyagacchad upāyaṃ tu tair amātyaiḥ sahācyutaḥ |
ഋഷ്യശൃംഗനെ വരുത്തുവാനുള്ള കാര്യത്തിൽ രാജാവ് മന്ത്രനിശ്ചയത്തോടെ പരിശ്രമം തുടങ്ങി. മര്യാദയിൽ നിന്ന് ചലിക്കാത്ത ആ നരേശൻ അമാത്യന്മാരോടൊപ്പം ആലോചിച്ച് ഒരു ഉപായം കണ്ടെത്തി.
लोगश उवाच
Educational Q&A
A ruler should not act impulsively; he should consult competent ministers, arrive at a clear decision, and pursue a workable means while remaining within the bounds of propriety (acyuta—‘not deviating’).
The king, hearing about Ṛṣyaśṛṅga, convenes skilled counselors, deliberates, and identifies a strategy to bring the ascetic youth to his realm—setting up the next steps of the episode.