Next Verse

Shloka 1

Hemakūṭa’s Marvels and Lomaśa’s Account of Ṛṣabha at Ṛṣabhakūṭa

Nandā–Kauśikī Tīrtha Passage

(दाक्षिणात्य अधिक पाठका १ श्लोक मिलाकर कुल २८ श्लोक हैं) नस आञज () अपन आओ नवाधिकशततमो<्ध्याय: पृथ्वीपर गंगाजीके उतरने और समुद्रको जलसे भरनेका विवरण तथा सगरपुत्रोंका उद्धार लोगश उवाच भगीरथवच: श्रुत्वा प्रियार्थ च दिवौकसाम्‌ | एवमस्त्विति राजानं भगवान्‌ प्रत्यभाषत,लोमशजी कहते हैं--राजन्‌! राजा भगीरथकी बात सुनकर देवताओंका प्रिय करनेके लिये भगवान्‌ शिवने कहा--'एवमस्तु” महाभाग! मैं तुम्हारे लिये आकाशसे गिरती हुई कल्याणमयी पुण्यस्वरूपा दिव्य देवनदी गंगाको अवश्य धारण करूँगा”

lomaśa uvāca | bhagīratha-vacaḥ śrutvā priyārthaṃ ca divaukasām | evam astv iti rājānaṃ bhagavān pratyabhāṣata ||

ലോമശൻ പറഞ്ഞു—ഭഗീരഥരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദേവന്മാർക്ക് പ്രിയമാകുവാൻ ഭഗവാൻ ശിവൻ രാജാവിനോട്—“ഏവമസ്തു” (അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ) എന്നു മറുപടി പറഞ്ഞു.

लोमशःLomasha (the sage)
लोमशः:
Karta
TypeNoun
Rootलोमश
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
भगीरथ-वचःBhagiratha's words/speech
भगीरथ-वचः:
Karma
TypeNoun
Rootभगीरथ-वचस्
FormNeuter, Accusative, Singular
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive), Active
प्रिय-अर्थम्for the sake of pleasing (as a favor)
प्रिय-अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रिय-अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
दिवौकसाम्of the gods (heaven-dwellers)
दिवौकसाम्:
TypeNoun
Rootदिवौकस्
FormMasculine, Genitive, Plural
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अस्तुlet it be / so be it
अस्तु:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperative, 3rd, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
भगवान्the Blessed Lord (Shiva)
भगवान्:
Karta
TypeNoun
Rootभगवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रत्यभाषतreplied / spoke in response
प्रत्यभाषत:
TypeVerb
Rootप्रति-भाष्
FormImperfect, 3rd, Singular

लोगश उवाच

L
Lomaśa
B
Bhagīratha
Ś
Śiva (Bhagavān)
D
Divaukasaḥ (the gods)

Educational Q&A

Steadfast purpose aligned with dharma—here, Bhagiratha’s welfare-seeking aim—draws divine cooperation; Śiva’s “evam astu” models the ethical ideal of granting aid for the good of gods and world, not for selfish ends.

Lomaśa narrates that Śiva, after hearing Bhagiratha’s request and intending to please the gods, answers the king with assent—setting in motion Śiva’s role in bearing the descending Gaṅgā.