Shloka 20
Pātāla-varṇana (Nārada’s Description of the Netherworld) / पातालवर्णनम्
एष कृत्ये समुत्पन्ने तत् तद् धारयते बलम् । सहस्रशतसंख्येन प्राणेन सततं ध्रुव:,यह धनुष आवश्यकता पड़नेपर लाखगुनी शक्तिसे सम्पन्न हो वैसे-वैसे ही बलको भी धारण करता है और सदा अविचल बना रहता है
eṣa kṛtye samutpanne tat tad dhārayate balam | sahasraśata-saṅkhyena prāṇena satataṃ dhruvaḥ ||
കർമ്മമോ പ്രതിസന്ധിയോ ഉദിച്ചാൽ, അതത് കാര്യത്തിന് ആവശ്യമായ ശക്തി അവൻ സമാഹരിച്ചു നിലനിർത്തുന്നു. ശതസഹസ്ര പ്രാണശക്തികളാൽ വർദ്ധിതനായി, അവൻ സദാ ധ്രുവംപോലെ അചഞ്ചലനായി നിലകൊള്ളുന്നു—ആവശ്യമായപ്പോൾ അത്യധികശക്തി കൈവരിക്കുന്ന ധനുസ്സുപോലെ.
कण्व उवाच
Educational Q&A
True capability is situational and disciplined: when duty arises, one should summon the appropriate strength without wavering. The verse praises steadiness (dhruvatā) and the ability to concentrate one’s vital energy (prāṇa) to meet righteous demands.
Kaṇva is describing a person’s character—someone who, when a necessary task or crisis presents itself, can uphold the required power and remain constant. The accompanying sense (as reflected in the Hindi gloss) uses the bow as an analogy for power that becomes greatly intensified when needed.